6. Sınıf Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi
Öğrenme Çıktısı: BTY.6.2.9. Video dosyası için kurgu oluşturabilme
Bir video hazırlamak yalnızca kamera ile görüntü kaydetmekten ibaret değildir. Etkili bir video oluşturmak için öncelikle ne anlatmak istediğimizi belirlemeli, hikâyemizi planlamalı ve görüntüleri anlamlı bir sıraya yerleştirmeliyiz.
Bu süreçte video kurgusu, hikâye, senaryo ve hikâye panosu gibi araçlardan yararlanırız.
10. Video Kurgusu Nedir?
Video kurgusu, görüntülerin, konuşmaların, müziklerin, yazıların ve geçişlerin belirli bir amaç doğrultusunda seçilerek anlamlı bir bütün oluşturacak şekilde düzenlenmesidir.
Video kurgusu sayesinde farklı zamanlarda kaydedilmiş görüntüler bir araya getirilerek izleyicinin kolayca anlayabileceği bir anlatım oluşturulabilir.
Video kurgusunda şu unsurlardan yararlanılır:
- Görüntüler: Anlatılmak istenen olayları ve durumları gösterir.
- Sesler: Konuşmalar, müzikler ve ses efektleriyle anlatımı destekler.
- Metinler: Başlıklar, açıklamalar ve altyazılarla bilgi verir.
- Geçişler: Bir görüntüden diğerine geçişi düzenler.
- Sıralama: Görüntülerin olayın akışına uygun biçimde ilerlemesini sağlar.
Örnek: Bir fidan dikme etkinliğiyle ilgili video hazırladığımızı düşünelim. Önce fidanın dikileceği alanı, ardından toprağın hazırlanmasını, fidanın dikilmesini ve son olarak sulanmasını gösteririz. Görüntüleri bu sırayla kullanmamız, izleyicinin etkinliği kolayca anlamasını sağlar.
Önemli bilgi: Video düzenleme, görüntüler üzerinde yapılan teknik işlemleri; video kurgusu ise bu görüntülerin bir anlam ve anlatım oluşturacak şekilde planlanıp düzenlenmesini ifade eder.
11. Video Hazırlamak İçin Problem Belirleme
Başarılı bir video hazırlamanın ilk adımı, hangi problemi ele alacağımızı ve videomuzla neyi amaçladığımızı belirlemektir.
Günlük yaşamımızda karşılaştığımız bazı sorunlar, bilgilendirici ve farkındalık oluşturucu videolar hazırlamak için uygun konular olabilir.
Örneğin:
Örnek: Okulumuzda bazı öğrencilerin teneffüslerde sınıf ışıklarını açık bıraktığını fark ettik. Enerji tasarrufuna dikkat çekmek amacıyla kısa bir bilgilendirme videosu hazırlamaya karar verebiliriz.
12. Video İçin Hikâye ve Senaryo Hazırlama
Bir video hazırlamadan önce anlatmak istediğimiz olayları ve bilgileri planlamamız gerekir. Bu amaçla hikâye ve senaryodan yararlanırız.
Hikâye Nedir?
Hikâye, bir olayın veya durumun belirli bir zaman ve mekânda, kişiler ya da karakterler aracılığıyla anlatılmasıdır.
Hikâyede olayların nasıl başladığı, nasıl geliştiği ve nasıl sonuçlandığı belirlenir.
Örnek hikâye: Bir öğrenci, okul bahçesinde yere atılmış çöpleri fark eder. Arkadaşlarıyla konuşarak bahçeyi temizlemek için bir etkinlik düzenler. Etkinliğin sonunda öğrenciler çevreyi temiz tutmanın önemini anlar.
Senaryo Nedir?
Senaryo, hazırlayacağımız videoda hangi görüntülerin kullanılacağını, karakterlerin neler söyleyeceğini, olayların hangi sırayla gerçekleşeceğini ve hangi seslerin yer alacağını gösteren ayrıntılı plandır.
Hikâye bize ne anlatacağımızı, senaryo ise bu hikâyeyi videoda nasıl göstereceğimizi açıklar.
Örneğin hikâyemizde bir öğrencinin okul bahçesindeki çöpleri fark ettiğini söyleyebiliriz. Senaryoda ise öğrencinin bahçede yürüdüğü, yerdeki çöpleri gördüğü ve arkadaşlarına seslendiği sahneleri ayrı ayrı planlarız.
Neden senaryo hazırlarız?
Senaryo sayesinde:
- Videomuzda ne anlatacağımızı önceden belirleriz.
- Olayları anlamlı bir sıraya koyarız.
- Hangi görüntü ve seslere ihtiyacımız olduğunu planlarız.
- Çekim sırasında zaman kaybını azaltırız.
- Videomuzun amacına uygun ve anlaşılır olmasını sağlarız.
13. Video Senaryosunun Temel Unsurları
Video senaryosu hazırlarken bazı temel unsurlar belirlenmelidir.
Örnek: “Okulumuzda Enerji Tasarrufu” başlıklı bir video hazırladığımızı düşünelim.
Bu videonun konusu enerji tasarrufu, amacı gereksiz elektrik tüketimini azaltmak, hedef kitlesi okul öğrencileri ve mekânı sınıflar olabilir. Videoda iki öğrenci rol alabilir ve toplam süre yaklaşık iki dakika olarak planlanabilir.
Senaryo unsurlarını önceden belirlemek, çekim ve kurgu çalışmalarımızı kolaylaştırır.
14. Video Senaryosunun Bölümleri
Bir video senaryosu genellikle üç ana bölümden oluşur: giriş, gelişme ve sonuç.
15. Storyboard (Hikâye Panosu) Nedir?
Storyboard (hikâye panosu), bir videoda yer alacak sahnelerin çekimden önce çizimler veya görseller kullanılarak sırasıyla planlanmasıdır.
Hikâye panosu sayesinde videomuzun nasıl ilerleyeceğini çekim yapmadan önce görebiliriz.
Her sahne için küçük bir çizim yapılır ve sahnede neler olacağı kısaca açıklanır. Çizimlerin çok güzel olması gerekmez. Önemli olan anlatılmak istenen olayın anlaşılır olmasıdır.
Hikâye panosunda neler bulunur?
- Sahne numarası: Görüntünün videodaki sırasını gösterir.
- Sahne çizimi: Görüntüde nelerin bulunacağını gösterir.
- Olay veya hareket: Karakterlerin ne yapacağını açıklar.
- Konuşma ve ses: Kullanılacak konuşma, müzik veya efektleri belirtir.
- Süre: Sahnenin yaklaşık kaç saniye süreceğini gösterir.
16. Örnek Video Senaryosu Hazırlama
Şimdi günlük yaşamda karşılaşabileceğimiz bir problemden yola çıkarak örnek bir video senaryosu hazırlayalım.
Örnek: “Bir Damla Su, Bir Gelecek”
Senaryomuzun temel bilgileri
Problem: Okulda bazı öğrencilerin muslukları gereksiz yere açık bırakması.
Konu: Su tasarrufu.
Amaç: Öğrencileri su kaynaklarının korunması konusunda bilinçlendirmek.
Hedef kitle: Ortaokul öğrencileri.
Karakterler: İki öğrenci.
Mekân: Okul koridoru ve lavabolar.
Süre: Yaklaşık 2 dakika.
Ana mesaj: Suyu korumak hepimizin sorumluluğudur.
Bu planı hazırladıktan sonra gerekli görüntüleri çekebilir, bir video düzenleme programıyla sıralayabilir, konuşmaları ve metinleri ekleyebiliriz.
Unutmayalım: Videomuzu çekmeden önce hazırladığımız senaryo ve hikâye panosu, çalışmalarımızın daha düzenli ve anlaşılır olmasını sağlar.
17. Hazırlanan Senaryoyu Değerlendirme
Senaryomuz tamamlandığında hemen video çekimine başlamamalıyız. Öncelikle hazırladığımız senaryonun amacımıza uygun olup olmadığını kontrol etmeliyiz.
Bir video senaryosu özellikle bütünlük, kullanışlılık ve amaca uygunluk açısından değerlendirilmelidir.
Bütünlük
Senaryodaki olayların birbiriyle bağlantılı ve mantıklı bir sırada olmasıdır.
Örneğin su tasarrufu videomuzda önce problemi, sonra çözüm önerilerini göstermemiz anlatımın bütünlüğünü sağlar.
Kullanışlılık
Senaryonun elimizdeki zaman, araçlar ve imkânlarla uygulanabilir olmasıdır.
Örneğin okulda çekilecek iki dakikalık bir video için özel kamera ekipmanları gerektiren karmaşık sahneler hazırlamak yerine telefonla çekilebilecek sahneler planlayabiliriz.
Amaca uygunluk
Senaryodaki görüntülerin, konuşmaların ve olayların videonun vermek istediği mesajı desteklemesidir.
Su tasarrufu konusunda hazırlanan bir videoda, konuyla ilgisi olmayan uzun görüntüler kullanmak anlatımın etkisini azaltabilir.
Senaryomuzu değerlendirelim
Eksiklikler belirlenirse senaryoda gerekli düzenlemeler yapılır. Böylece çekim öncesinde karşılaşılabilecek sorunlar azaltılır.
18. Video Hazırlarken Etik Kurallar
Video hazırlarken yalnızca görüntü ve ses kalitesine değil, başkalarının haklarına ve kişisel bilgilerin korunmasına da dikkat etmeliyiz.
Dikkat etmemiz gereken kurallar
- Telif haklarına saygı göstermeliyiz. Başkalarına ait müzik, görsel ve videoları kullanmadan önce kullanım şartlarını kontrol etmeli, gerektiğinde izin almalıyız.
- Görüntü ve ses izinlerini gözetmeliyiz. Başkalarının görüntülerini veya seslerini özellikle paylaşım amacıyla kaydederken gerekli izinleri almalıyız.
- Kişisel bilgileri korumalıyız. Öğrencilerin adres, telefon numarası, okul numarası gibi bilgilerini videolarda paylaşmamalıyız.
- Doğru bilgiler kullanmalıyız. İzleyicileri yanıltan veya gerçeği çarpıtan içerikler hazırlamamalıyız.
- Saygılı bir dil kullanmalıyız. İnsanları küçük düşüren, alay eden veya ayrımcılık içeren görüntülerden ve ifadelerden kaçınmalıyız.
- Güvenli çekim yapmalıyız. Video hazırlamak için kendimizi veya başkalarını tehlikeye atacak davranışlarda bulunmamalıyız.
Önemli bilgi: Bir görselin veya müziğin internette bulunması, onu istediğimiz gibi kullanabileceğimiz anlamına gelmez. Ayrıca okulda çekilen videolarda öğrencilerin görüntülerinin kaydedilmesi ve paylaşılması, kişisel verilerin korunması kurallarına uygun gerçekleştirilmelidir
SIRA SİZDE
Öğrendiklerimiz kullanarak kendi video kurgumuzu ve senaryomuzu yapalım.